{"id":5360,"date":"2025-06-08T12:57:14","date_gmt":"2025-06-08T10:57:14","guid":{"rendered":"https:\/\/editionstoutechose.fr\/trylogia-ksiezycowa-jerzego-zulawskiego\/"},"modified":"2025-12-24T15:44:53","modified_gmt":"2025-12-24T14:44:53","slug":"trylogia-ksiezycowa-jerzego-zulawskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/editionstoutechose.fr\/pl\/trylogia-ksiezycowa-jerzego-zulawskiego\/","title":{"rendered":"TRYLOGIA KSI\u0118\u017bYCOWA Jerzego \u017bu\u0142awskiego"},"content":{"rendered":"\n
\n

Trylogia TRYLOGIA KSI\u0118\u017bYCOWA<\/strong><\/em> to g\u0142\u00f3wne dzie\u0142o polskiego pisarza Jerzego \u017bu\u0142awskiego<\/strong> (1874-1915). Jest to pierwsze t\u0142umaczenie na j\u0119zyk francuski tego dzie\u0142a, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 „kultowe” w Polsce, autorstwa Tomasza Cichawy<\/strong>.Pos\u0142owie Stanis\u0142awa Lema<\/strong>.Pierwszej cz\u0119\u015bci tryptyku, Na srebrnym globie<\/em>, towarzysz\u0105ilustracje<\/strong> Antoniego Procaj\u0142owicza, kt\u00f3re ukaza\u0142y si\u0119 w pierwszym wydaniu ksi\u0105\u017cki w 1903 roku. <\/p>\n\n\n\n

\n
KUP „Trylogi\u0119 ksi\u0119\u017cycow\u0105<\/strong><\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>
\"\"<\/figure><\/div>\n\n

Jerzy \u017bu\u0142awski, autor Trylogii Ksi\u0119\u017cycowej<\/em><\/strong><\/h2>\n\n
\"\"<\/figure>
\n

Jerzy \u017bu\u0142awski by\u0142 prozaikiem, poet\u0105, dramaturgiem i filozofem, ale przede wszystkim jednym z polskich prekursor\u00f3w fantastyki nau<\/strong>kowej, kt\u00f3ra nie tylko inspirowa\u0142a tw\u00f3rc\u00f3w \u015bwiatowej kultury, ale tak\u017ce zapowiada\u0142a jeden z aspekt\u00f3w technologicznego podboju kosmosu przez ludzko\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Urodzi\u0142 si\u0119 14 lipca 1874 r. w Lipowcu, w powiecie ropczyckim (w\u00f3wczas pod zaborem austriackim). Od 1892 r. studiowa\u0142 na Politechnice w Zurychu, po czym w 1895 r. zmieni\u0142 zainteresowania i uda\u0142 si\u0119 na wydzia\u0142 filozofii w Bernie (Szwajcaria), gdzie w 1898 r. uzyska\u0142 tytu\u0142 doktora na podstawie rozprawy o Baruchu Spinozie<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n

Po powrocie do kraju rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 jako nauczyciel gimnazjalny w Ja\u015ble, a nast\u0119pnie – po \u015blubie – w Krakowie, gdzie nawi\u0105za\u0142 kontakty z lokaln\u0105 scen\u0105 literack\u0105 i bohem\u0105 artystyczn\u0105<\/strong>. Rozpocz\u0105\u0142 od zbioru wierszy w 1895 r., a do 1908 r. opublikowa\u0142 sze\u015b\u0107 kolejnych. <\/p>\n<\/div><\/div>\n\n

Od 1902 roku po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie pisarstwu. \u017bu\u0142awski by\u0142 tw\u00f3rc\u0105 bardzo wszechstronnym<\/strong>: pisa\u0142 dramaty o tematyce symbolicznej, historycznej lub wsp\u00f3\u0142czesnej – w jego czasach ch\u0119tnie wystawiane w teatrze – a tak\u017ce poezj\u0119 i r\u00f3\u017cne gatunki prozy: opowiadania, powie\u015bci, eseje filozoficzne, krytyk\u0119 literack\u0105. Przet\u0142umaczy\u0142 wiele wierszy, w tym Friedricha Nietzschego, a w 1905 roku prze\u0142o\u017cy\u0142 na hebrajski kilka wybranych ksi\u0105g z \u017cydowskiego Starego Testamentu. Napisa\u0142 r\u00f3wnie\u017c popularn\u0105 biografi\u0119 Spinozy. Jako pisarz i poeta by\u0142 przedstawicielem dekadentyzmu i katastrofizmu<\/strong>, nurt\u00f3w my\u015blowych typowych dla ko\u0144ca wieku. <\/p>\n\n

Zm\u0119czony siedz\u0105cym trybem \u017cycia, na zmian\u0119 mieszka\u0142 w Krakowie, Lwowie i Zakopanem, podr\u00f3\u017cuj\u0105c po Niemczech, Szwajcarii, W\u0142oszech i Francji. Zafascynowany g\u00f3rami<\/strong>, cz\u0119sto sp\u0119dza\u0142 czas w Alpach i prowadzi\u0142 wyprawy w serce Tatr. By\u0142 jednym z za\u0142o\u017cycieli Tatrza\u0144skiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego i bra\u0142 udzia\u0142 w akcjach ratunkowych. <\/p>\n\n

\n

Na sta\u0142e osiad\u0142 w Zakopanem w 1910 r. z drug\u0105 \u017con\u0105, z kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 trzech syn\u00f3w: Marka, przysz\u0142ego malarza, Juliusza, przysz\u0142ego pisarza i Wawrzy\u0144ca, przysz\u0142ego kompozytora. W willi „\u0141ada” prowadzi\u0142 otwarty dom literacki<\/strong>, w kt\u00f3rym przyjmowa\u0142 m.in. Stanis\u0142awa Ignacego Witkiewicza, Jana Kasprowicza, Leopolda Staffa i Kazimierza Przerw\u0119-Tetmajera.<\/p>\n<\/div>

\"\"<\/figure><\/div>\n\n

Z chwil\u0105 wybuchu I wojny<\/strong> \u015bwiatowej wst\u0105pi\u0142 (9 sierpnia 1914 r.) do Legion\u00f3w Pi\u0142sudskiego, gdzie pracowa\u0142 m.in. w Departamencie Wojskowym, a nast\u0119pnie prowadzi\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 publicystyczn\u0105 w Kr\u00f3lestwie: m.in. redagowa\u0142 w \u0141odzi pismo Do broni!<\/em> [Do broni!]<\/em> Kr\u00f3tko przebywa\u0142 w Wiedniu w Naczelnym Komitecie Narodowym. W 1915 r. zosta\u0142 przydzielony do Komendy Legion\u00f3w w Piotrkowie w stopniu podporucznika, pe\u0142ni\u0105c funkcj\u0119 \u0142\u0105cznika mi\u0119dzy komend\u0105 a sztabem I Brygady. Zmar\u0142 na tyfus<\/strong> 9 sierpnia 1915 r. w szpitalu wojskowym w D\u0119bicy. <\/p>\n\n

\u017bu\u0142awskiego jako my\u015bliciela interesowa\u0142y przede wszystkim procesy cywilizacyjne i dynamika spo\u0142eczna.<\/strong> Tym w\u0142a\u015bnie przemy\u015bleniom da\u0142 wyraz w dziele, kt\u00f3re zapewni\u0142o mu miejsce w\u015br\u00f3d pionier\u00f3w polskiej literatury science fiction – pierwszym tego typu utworze w tej literaturze – a mianowicie Trylogii Ksi\u0119\u017cycowej<\/em>, sk\u0142adaj\u0105cej si\u0119 z powie\u015bci Na srebrnym globie<\/em> (1903), Zwyci\u0119zca<\/em> (1910) i Stara Ziemia<\/em> (1911).<\/p>\n\n

Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 literacka \u017bu\u0142awskiego, wysoko ceniona przez jemu wsp\u00f3\u0142czesnych<\/strong>, dzi\u015b w du\u017cej mierze popad\u0142a w zapomnienie. Jedynie jego Trylogia ksi\u0119\u017cycowa<\/em> przetrwa\u0142a erozj\u0119 czasu, do dzi\u015b jest wznawiana i komentowana. <\/p>\n\n

Trylogia ksi\u0119\u017cycowa<\/strong><\/h2>\n\n

Na srebrnym globie (1903)<\/h4>\n\n
\"\"<\/figure>
\n

Pierwszy tom cyklu, kt\u00f3rego akcja rozgrywa si\u0119 na prze\u0142omie XIX i XX wieku, napisany jest w formie pami\u0119tnika<\/strong> jednego z uczestnik\u00f3w wyprawy na Ksi\u0119\u017cyc, Polaka Jana Koreckiego. Mi\u0119dzynarodowy zesp\u00f3\u0142 naukowc\u00f3w (O’Tamor, Pedro Varadol, Thomas Woodbell, Marthe…) dotar\u0142 do srebrnego globu i pr\u00f3buje zweryfikowa\u0107 hipotez\u0119, \u017ce jego ukryta strona jest bogata w tlen i nadaje si\u0119 do kolonizacji. Zamkni\u0119ci w swoim poje\u017adzie, przemierzaj\u0105 g\u00f3ry, ksi\u0119\u017cycowe szczeliny i bezpowietrzn\u0105 pustyni\u0119. <\/p>\n\n\n\n

Motyw eksploracji<\/strong>, odziedziczony po opowie\u015bciach podr\u00f3\u017cniczych (w tym utopijnych) opisuj\u0105cych odleg\u0142e krainy, staje si\u0119 przypowie\u015bci\u0105 o walce cz\u0142owieka z w\u0142asnymi s\u0142abo\u015bciami. K\u0142ad\u0105c nacisk na oddalenie od rodzimej ziemi, kultury i cywilizacji, mo\u017cna go r\u00f3wnie\u017c odczytywa\u0107 jako metafor\u0119 losu jednostki pozostawionej samej sobie<\/strong> w odizolowanej mikrogrupie spo\u0142ecznej. <\/p>\n<\/div><\/div>\n\n

Wyczerpani, zdesperowani podr\u00f3\u017cnicy dotarli na przeciwleg\u0142\u0105 p\u00f3\u0142kul\u0119 Ksi\u0119\u017cyca i odkryli rozleg\u0142y region pokryty ro\u015blinno\u015bci\u0105, idealny do \u017cycia. Kosmonauci osiedlili si\u0119 tam, a ich potomkowie stopniowo zaludniali ten obszar. Plan za\u0142o\u017cenia kolonii opartej na ideale egalitaryzmu<\/strong> spo\u0142ecznego okaza\u0142 si\u0119 trudny do zrealizowania: ludzka natura jest bezlitosna, a pewne cechy s\u0105 g\u0142\u0119boko zakorzenione w ludzkiej psychice i uniemo\u017cliwiaj\u0105 pojawienie si\u0119 tego idea\u0142u spo\u0142ecznego. Potomkowie pionier\u00f3w, atroficzna rasa ludzka, nie s\u0105 w stanie stworzy\u0107 nowej Arkadii, mimo \u017ce warunki ekologiczne nie stoj\u0105 temu na przeszkodzie. Religijny mit Starego Cz\u0142owieka zosta\u0142 zrodzony i piel\u0119gnowany przez prorokini\u0119 Ad\u0119, c\u00f3rk\u0119 Marty, pierwotnej matki Selenit\u00f3w. <\/p>\n\n

\u017bu\u0142awski rozszerza pozytywistyczne idea\u0142y wiedzy i poznania na poj\u0119cie metafizycznej udr\u0119ki, kt\u00f3ra nabiera pe\u0142nego znaczenia w obliczu grozy niezbadanych przestrzeni kosmosu. („Wieczna cisza tych niesko\u0144czonych przestrzeni przera\u017ca mnie” Pascala) Pragnienie wiedzy, wsparte \u015brodkami nowoczesnej my\u015bli naukowej, skazuje cz\u0142owieka na kl\u0119sk\u0119 w zmaganiach z natur\u0105, ze wzgl\u0119du na zawodno\u015b\u0107 mechanizm\u00f3w cywilizacyjnych<\/strong> i \u0142atwowierno\u015b\u0107, z jak\u0105 przyjmuje on odpowiedzi udzielane na pytania egzystencjalne. <\/p>\n\n

Zwyci\u0119zca (1910)<\/h4>\n\n
\n

Druga cz\u0119\u015b\u0107 cyklu, rozgrywaj\u0105ca si\u0119 mi\u0119dzy 29. a 30. wiekiem<\/strong>, opowiada histori\u0119 potomk\u00f3w kosmonaut\u00f3w, kt\u00f3rzy rozmno\u017cyli si\u0119 i skolonizowali Ksi\u0119\u017cyc. S\u0105 oni w konflikcie z ksi\u0119\u017cycowymi tubylcami, chernami, kt\u00f3rzy zniewolili ich z pomoc\u0105 mortz\u00f3w. Kiedy ziemski kosmonauta, Marek, przybywa na Ksi\u0119\u017cyc, mieszka\u0144cy myl\u0105 go z Vainqueurem, wcieleniem Starego Cz\u0142owieka – rodzajem Mesjasza przepowiedzianego przez prorok\u00f3w. Ih\u00e9zal, c\u00f3rka arcykap\u0142ana, zakochuje<\/strong> si\u0119 w Vainqueurze, kt\u00f3ry ma poprowadzi\u0107 Selenit\u00f3w do zwyci\u0119stwa nad Czernami.Cho\u0107 ksi\u0119\u017cycowi mieszka\u0144cy, wychowani w nakazach Starego Testamentu, widz\u0105 w nim nowego Chrystusa, Marek jest jedynie przedstawicielem cywilizacji naukowo-technicznej<\/strong> prze\u0142omu XXIX i XXX wieku. Poinformowany o obecnej sytuacji, przyjmuje misj\u0119 obrony i zreformowania ksi\u0119\u017cycowego spo\u0142ecze\u0144stwa. Jego ambitne plany okazuj\u0105 si\u0119 jednak trudne do zrealizowania. <\/p>\n<\/div>

\"\"<\/figure><\/div>\n\n

Stara Ziemia (1911)<\/h4>\n\n
\"\"<\/figure>
\n

Trzecia cz\u0119\u015b\u0107 cyklu rozgrywa si\u0119 w tym samym czasie co Vainqueur<\/em>, ale na Ziemi. Po pokonaniu Niemiec przez Cesarstwo Austriackie, Europa zosta\u0142a zjednoczona w jedno pa\u0144stwo, kt\u00f3rego centrami s\u0105 Pary\u017c i Warszawa. Mieszka\u0144cy \u017cyj\u0105 w dobrobycie, cho\u0107 system nie jest w pe\u0142ni egalitarny. Grupa intelektualist\u00f3w pr\u00f3buje przej\u0105\u0107 w\u0142adz\u0119<\/strong>, wykorzystuj\u0105c niezadowolenie robotnik\u00f3w, kt\u00f3rymi gardz\u0105. Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w powie\u015bci odgrywa cudowny wynalazek: urz\u0105dzenie zdolne do unicestwienia materii<\/strong>, stworzone przez genialnego naukowca Jacka, g\u0142\u00f3wnego bohatera powie\u015bci. Ta pot\u0119\u017cna bro\u0144, u\u017cywana jako karta przetargowa w walkach politycznych, przyczynia si\u0119 do reformy re\u017cimu… <\/p>\n\n\n\n

W tym samym czasie na pustyni l\u0105duje statek kosmiczny przewo\u017c\u0105cy R\u00f4d\u0119 i Mataretta, dw\u00f3ch cz\u0142onk\u00f3w Bractwa Ksi\u0119\u017cycowej Prawdy. Powie\u015b\u0107 \u015bledzi ich przygody. <\/p>\n<\/div><\/div>\n\n

Konstruuj\u0105c swoj\u0105 wizj\u0119 przysz\u0142o\u015bci, \u017bu\u0142awski za po\u015brednictwem bogatej galerii postaci – pisarza Grabietza, s\u0142ynnej piosenkarki i femme fatale Azy, nieszcz\u0119\u015bliwego kompozytora Lopina, przyw\u00f3dcy robotnik\u00f3w Jojo, wszechwiedz\u0105cego lorda Tedwena, buddyjskiego mnicha i thaumaturga Nyanatiloki – podejmuje polemik\u0119 z modernistycznymi, politycznymi i filozoficznymi koncepcjami naprawy \u015bwiata. Przedstawia utylitarny \u015bwiat<\/strong>, w kt\u00f3rym nauka musi odpowiada\u0107 na konkretne spo\u0142eczne nakazy, sztuka podlega normom kultury masowej<\/strong>, a tw\u00f3rcy nie mog\u0105 decydowa\u0107 o w\u0142asnym losie. To \u015bwiat, w kt\u00f3rym bur\u017cuazja utrzymuje si\u0119 z niewolniczej pracy robotnik\u00f3w, zniewolonych automatycznym powtarzaniem zada\u0144 w fabrykach. Pa\u0144stwo, ograniczaj\u0105c wolno\u015b\u0107 swoich obywateli, staje si\u0119 pot\u0119\u017cn\u0105 i nieczu\u0142\u0105 maszyn\u0105, s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 wszystkim, ale nikomu w szczeg\u00f3lno\u015bci. <\/p>\n\n

Prognoza autora jest tak\u017ce reakcj\u0105 na socjalistyczny program odnowy, kt\u00f3ry uznaje on za fanaberi\u0119. Stara Ziemia \u017bu\u0142awskiego zachowuje dawne podzia\u0142y klasowe, cho\u0107 na nieco innych fundamentach, zapowiadaj\u0105c p\u00f3\u017aniejsze rozwi\u0105zania science fiction. <\/p>\n\n

\n
KUP „Trylogi\u0119 ksi\u0119\u017cycow\u0105<\/strong><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n

Interpretacje<\/strong><\/h2>\n\n

\u017bu\u0142awski by\u0142 prawdopodobnie pod wp\u0142ywem H. G. Wellsa <\/strong>i Julesa Verne’a<\/strong>. Jego dzie\u0142o uznawane jest za kamie\u0144 milowy w rozwoju fantastyki naukowej w Polsce, zyskuj\u0105c popularno\u015b\u0107 i uznanie krytyk\u00f3w. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce jest to pierwsze naprawd\u0119 udane dzie\u0142o polskiej fantastyki naukowej<\/strong>, przewy\u017cszone dopiero kilkadziesi\u0105t lat p\u00f3\u017aniej przez dzie\u0142a Lema. <\/p>\n\n

\n

Okre\u015bla si\u0119 j\u0105 jako osobist\u0105 interpretacj\u0119 filozofii<\/strong> historii \u017bu\u0142awskiego i interpretuje jako krytyk\u0119 socjalistycznej i egalitarnej utopii<\/strong>. Narracja \u017bu\u0142awskiego podkre\u015bla nieprzewidywalno\u015b\u0107 ludzkiej natury, kt\u00f3ra triumfuje nad koncepcjami utylitaryzmu i regulacji spo\u0142ecznej. Jest krytyczny wobec religii, kt\u00f3r\u0105 postrzega jako spo\u0142eczny konstrukt mog\u0105cy wywiera\u0107 destrukcyjny wp\u0142yw na ludzko\u015b\u0107. By\u0142 r\u00f3wnie\u017c zaniepokojony politycznym wykorzystaniem wiedzy naukowej<\/strong> i krytycznie odnosi\u0142 si\u0119 do pogoni za „czyst\u0105 nauk\u0105” i ide\u0105 post\u0119pu technologicznego, kt\u00f3ra niesie ze sob\u0105 ogromne niebezpiecze\u0144stwa: od podwa\u017cenia ludzkiej godno\u015bci i indywidualno\u015bci po ca\u0142kowit\u0105 jednolito\u015b\u0107, autokracj\u0119, gro\u017ab\u0119 unicestwienia i zerwanie kulturowej ci\u0105g\u0142o\u015bci cywilizacji. Prawdziwym obowi\u0105zkiem ludzko\u015bci jest zatem rozw\u00f3j duchowy i moralny, a nie materialny<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n

Dzie\u0142o zosta\u0142o opisane jako „poetyckie i tragiczne”, \u0142\u0105cz\u0105ce „fantastyk\u0119 naukow\u0105 i sceptyczn\u0105 refleksj\u0119” oraz oferuj\u0105ce antyutopijn\u0105 wizj\u0119 przysz\u0142o\u015bci ludzko\u015bci. Zosta\u0142o sklasyfikowane jako dzie\u0142o spo\u0142ecznej utopii science fiction lub po prostu jako dystopia<\/strong>. <\/p>\n<\/div>

\"\"<\/figure><\/div>\n\n

Potomno\u015b\u0107<\/strong><\/h2>\n\n

Dzie\u0142o \u017bu\u0142awskiego opowiada histori\u0119 wyprawy na Ksi\u0119\u017cyc, kt\u00f3ra prowadzi do narodzin nowej cywilizacji<\/strong> – z jej religi\u0105 i struktur\u0105 spo\u0142eczn\u0105 – odizolowanej od \u017ar\u00f3de\u0142 ziemskiej kultury. Rozwini\u0119ta na przestrzeni trzech tom\u00f3w pesymistyczna wizja narodzin, rozwoju i upadku kultury, po\u0142\u0105czona z zaskakuj\u0105co \u015bmia\u0142\u0105 jak na swoje czasy pomys\u0142owo\u015bci\u0105 techniczn\u0105, zainspirowa\u0142a wielu tw\u00f3rc\u00f3w: Stanis\u0142awa Lema<\/strong>, Andrzeja \u017bu\u0142awskiego<\/strong> (kt\u00f3rego pisarz by\u0142 stryjecznym prapradziadkiem), kt\u00f3ry podj\u0105\u0142 si\u0119 zuchwa\u0142ego przedsi\u0119wzi\u0119cia przeniesienia Na srebrnym globie<\/em> na ekran, czy wsp\u00f3\u0142czesnych pisarzy fantastyki spekulatywnej, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych najbardziej wyrazisty ho\u0142d \u017bu\u0142awskiemu z\u0142o\u017cy\u0142 Chris Beckett<\/strong> w powie\u015bci Ciemny Eden<\/em>. <\/p>\n\n

Autorka powie\u015bci i scenariusza do ostatniego niemego filmu Fritza Langa<\/strong>, Kobieta na ksi\u0119\u017cycu<\/em> (1929), Thea von Harbou, wykorzysta\u0142a kilka pomys\u0142\u00f3w polskiego pisarza<\/strong>, kt\u00f3rego Na srebrnym globie<\/em> zosta\u0142o przet\u0142umaczone na j\u0119zyk niemiecki w 1914 roku pod tytu\u0142em Auf silbernen Gefilden<\/em>.<\/p>\n\n

Dzie\u0142o autora Trylogii Ksi\u0119\u017cycowej okaza\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c prekursorem plan\u00f3w za\u0142ogowej wyprawy na Ksi\u0119\u017cyc.<\/p>\n\n

\n

Rzeczywi\u015bcie, to Jerzy \u017bu\u0142awski by\u0142 pierwszym pisarzem science fiction, kt\u00f3remu przysz\u0142a do g\u0142owy wizja pojazdu ksi\u0119\u017cycowego<\/strong>. Wiemy o tym dzi\u0119ki zachowanej korespondencji mi\u0119dzy synem pisarza, Juliuszem \u017bu\u0142awskim, a Mieczys\u0142awem Bekkerem, polskim in\u017cynierem zaanga\u017cowanym w projekt LRV (Lunar Roving Vehicle) w ramach programu Apollo. Jak podsumowa\u0142 tygodnik Przekr\u00f3j<\/em> w wydaniu z 2 lutego 1975 r.: „Dziwny zbieg okoliczno\u015bci, ale jak\u017ce odkrywczy. Polski pisarz wyobra\u017ca sobie pojazd ksi\u0119\u017cycowy, kt\u00f3ry kilkadziesi\u0105t lat p\u00f3\u017aniej staje si\u0119 rzeczywisto\u015bci\u0105 dzi\u0119ki polskiemu in\u017cynierowi”. <\/p>\n<\/div>

\"\"<\/figure><\/div>\n\n

Na srebrnym globie<\/em>: film Andrzeja \u017bu\u0142awskiego<\/strong><\/h2>\n\n

Scenariusz filmu A. \u017bu\u0142awskiego, zrealizowany w latach 1976-1977, jest kompilacj\u0105 trzech tom\u00f3w Trylogii Ksi\u0119\u017cycowej<\/em>,<\/strong> przerobion\u0105 przez re\u017cysera, kt\u00f3ry nasyca j\u0105, obok pisarskiej, w\u0142asn\u0105 filozofi\u0105 i wizj\u0105 \u015bwiata. <\/p>\n\n

\"\"<\/figure>
\n

By\u0142y to zdj\u0119cia pe\u0142ne wra\u017ce\u0144<\/strong>. Po znacznym przekroczeniu bud\u017cetu filmu, zdj\u0119cia zosta\u0142y przerwane w 1977 roku decyzj\u0105 wiceministra kultury, bez poinformowania o tym re\u017cysera, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej powo\u0142ywa\u0142 si\u0119 na powody polityczne. Scenografi\u0119 i kostiumy nakazano spali\u0107, co skutecznie przekre\u015bli\u0142o jak\u0105kolwiek mo\u017cliwo\u015b\u0107 kontynuowania prac nad filmem<\/strong>. <\/p>\n<\/div><\/div>\n\n

\n

Film Na srebrnym globie<\/em> wszed\u0142 na ekrany dopiero w 1988 roku i to tylko dlatego, \u017ce uda\u0142o si\u0119 zrekonstruowa\u0107 zachowany negatyw. \u017bu\u0142awski nakr\u0119ci\u0142 w\u00f3wczas dodatkowe sceny w Warszawie i Krakowie, dodaj\u0105c w\u0142asne lektorskie wyja\u015bnienia tre\u015bci brakuj\u0105cych fragment\u00f3w.Film zosta\u0142 zaprezentowany w okaleczonej wersji w 1988 roku na festiwalu w Cannes<\/strong>, stopniowo zyskuj\u0105c statuskultowego<\/strong>. <\/p>\n<\/div>

\"\"<\/figure><\/div>\n\n

Oto nieskr\u00f3cona wersja filmu<\/strong>, trwaj\u0105ca 2 h 45 min, dost\u0119pna z napisami.<\/p>\n\n

\n